Badania laboratoryjne


Przygotowanie do badań laboratoryjnych

Prawidłowe przygotowanie pacjenta do badań laboratoryjnych jest istotnym elementem zapewnienia wiarygodności wyników. Na uzyskane wyniki mogą wpływać różne czynniki związane ze stanem zdrowia, sposobem odżywiania, aktywnością fizyczną, przyjmowanymi lekami itp.

W celu zapewnienia odpowiedniej jakości badań prosimy o zapoznanie się z poniższymi zaleceniami.

Przed badaniem

  • Do wykonania większości badań należy pozostać na czczo minimum 8-10 godzin.
  • Przed pobraniem materiału należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego i warto zadbać o odpowiedni odpoczynek.
  • Zaleca się odpowiednie nawodnienie. Wypij min. szklankę wody niegazowanej. 
  • Na 2 dni przed zaplanowanym pobraniem krwi nie należy spożywać alkoholu.
  • Godzinę przed badaniem nie należy palić papierosów.
  • Nie należy samodzielnie zmieniać sposobu przyjmowania leków na potrzeby badania. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.

W dniu pobrania

Zgłoś się na pobranie materiału zgodnie z ustalonym terminem i zaleceniami. Przekaż personelowi informacje istotne dla realizacji badania oraz stosuj się do przekazywanych wskazówek.

Jeżeli nie masz pewności, jak przygotować się do badania lub czy spełniasz wymagane warunki, skontaktuj się z personelem placówki przed pobraniem materiału.


Badania RTG


Przygotowanie do badań RTG

Badanie RTG (rentgenowskie) jest badaniem obrazowym wykorzystującym promieniowanie jonizujące. Jego wykonanie odbywa się zgodnie ze wskazaniami medycznymi oraz zasadami ochrony radiologicznej pacjenta.

Odpowiednie przygotowanie do badania oraz przekazanie personelowi istotnych informacji pozwalają zapewnić właściwe warunki jego wykonania i bezpieczeństwo pacjenta.

Przed badaniem należy:

  • zapoznać się z zaleceniami dotyczącymi konkretnego rodzaju badania;
  • stosować się do informacji przekazanych przez personel medyczny;
  • usunąć biżuterię i inne metalowe elementy z okolicy objętej badaniem, jeśli zostanie to zalecone;
  • poinformować personel o okolicznościach mogących mieć znaczenie dla bezpiecznego wykonania badania. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.

Ważne: niektóre badania RTG mogą wymagać szczególnego przygotowania. W takich przypadkach należy postępować zgodnie z zaleceniami placówki.

new_parking.png
Szczególne sytuacje

Ciąża lub podejrzenie ciąży

Jeżeli jesteś w ciąży lub podejrzewasz ciążę, poinformuj o tym personel przed badaniem. Informacja ta jest istotna dla oceny zasadności badania, wyboru odpowiedniego postępowania oraz zastosowania właściwych zasad ochrony radiologicznej.

Dzieci i młodzież

Badania RTG u dzieci i młodzieży wykonywane są z uwzględnieniem wieku pacjenta, wskazań medycznych oraz zasad ochrony radiologicznej. Wymagane zgody i zasady obecności opiekuna są ustalane zgodnie z obowiązującymi przepisami i organizacją badania.

Badania wymagające szczególnego przygotowania

W przypadku niektórych badań, w szczególności wybranych badań jamy brzusznej lub odcinka lędźwiowego kręgosłupa, mogą obowiązywać dodatkowe zalecenia przygotowawcze:

  • 3 dni przed badaniem należy zacząć stosować lek na wzdęcia dostępny bez recepty zgodnie z ulotką dołączoną do leku
  • Dzień przed badaniem należy stosować dietę lekkostrawną
  • W dniu badania należy być na czczo. Dozwolone jest picie wody niegazowanej.
  • Nie zmieniaj samodzielnie sposobu przyjmowania leków na potrzeby badania.

Przed przystąpieniem do takiego badania należy uzyskać informacje od personelu placówki. Nie należy samodzielnie stosować środków przeczyszczających ani zmieniać sposobu przyjmowania leków bez odpowiednich zaleceń.

Badania diagnostyczne

Badanie VNG

Badanie VNG (wideonystagmografia) jest badaniem wykorzystywanym w diagnostyce zaburzeń równowagi i zawrotów głowy. Polega na rejestracji ruchów gałek ocznych, które dostarczają informacji istotnych dla oceny funkcjonowania układu równowagi.

Przygotowanie do badania VNG

Prawidłowe przygotowanie do badania ma znaczenie dla jakości uzyskanych wyników. Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami przed planowanym terminem badania.

Jak przygotować się do badania?

  • Makijaż oczu: w dniu badania nie należy wykonywać makijażu oczu. Okolica oczu powinna być czysta, aby umożliwić prawidłowe przeprowadzenie badania.
  • Posiłki i napoje: należy przestrzegać zaleceń dotyczących spożywania posiłków i napojów przed badaniem. 3 godziny przed badaniem należy nie jeść, nie palić, nie pić napojów z kofeiną.
  • Używki: przed badaniem może być konieczne unikanie alkoholu, kofeiny i innych substancji mogących wpływać na wynik.
  • Przyjmowane leki: niektóre leki mogą wpływać na przebieg badania i uzyskane wyniki. 7 dni przed badaniem należy odstawić leki: przeciwwymiotne, przeciw zawrotom głowy, uspokajające, antyhistaminowe. W razie wątpliwości skontaktuj się z placówką.
  • Zmiany w leczeniu: nie odstawiaj samodzielnie leków przed badaniem. Ewentualne zmiany w farmakoterapii należy wcześniej uzgodnić z lekarzem lub personelem odpowiedzialnym za przygotowanie do badania.

Ważne informacje przed badaniem

Jeżeli występują u Ciebie choroby oczu, zaburzenia widzenia lub inne schorzenia mogące utrudniać przeprowadzenie badania, poinformuj o tym personel przed jego rozpoczęciem.

W przypadku wątpliwości dotyczących możliwości wykonania badania lub sposobu przygotowania skontaktuj się z placówką przed wyznaczonym terminem.

Angiografia fluoresceinowa

Angiografia fluoresceinowa jest badaniem diagnostycznym umożliwiającym ocenę naczyń krwionośnych dna oka. Polega na dożylnym podaniu środka kontrastującego i wykonaniu serii zdjęć pozwalających ocenić krążenie w obrębie siatkówki i naczyniówki.

Badanie wymaga odpowiedniego przygotowania pacjenta. Przed jego wykonaniem personel przekazuje niezbędne informacje dotyczące przebiegu badania, przygotowania oraz zasad bezpieczeństwa.

Przed planowanym badaniem:

  • zapoznaj się z zaleceniami przekazanymi przez placówkę;
  • poinformuj personel o chorobach przewlekłych, alergiach, wcześniejszych reakcjach na środki diagnostyczne oraz przyjmowanych lekach;
  • stosuj się do zaleceń dotyczących posiłków, przyjmowania płynów i leków;
  • nie zmieniaj samodzielnie sposobu przyjmowania leków ani stosowania kropli do oczu;
  • przygotuj dokumentację medyczną związaną z dotychczasowym leczeniem okulistycznym oraz dokumenty wymagane przez placówkę – wynik badania kreatyniny.

Przebieg badania

Badanie obejmuje przygotowanie oczu do diagnostyki, założenie dostępu dożylnego, podanie fluoresceiny oraz wykonanie serii zdjęć dna oka.

Podczas badania mogą wystąpić przejściowe dolegliwości, takie jak nudności lub uczucie osłabienia. Rzadko mogą pojawić się poważniejsze reakcje niepożądane. Dlatego ważne jest przekazanie personelowi informacji o stanie zdrowia i wcześniejszych reakcjach na leki lub środki diagnostyczne.

W przypadku złego samopoczucia podczas badania należy niezwłocznie poinformować personel.

Zalecenia po badaniu

Po badaniu mogą utrzymywać się przejściowe zaburzenia widzenia związane z rozszerzeniem źrenic. Do czasu ustąpienia tych objawów należy zachować ostrożność.

Nie prowadź pojazdów, jeśli widzenie jest zaburzone lub nie pozwala na bezpieczne kierowanie. Warto zaplanować powrót do domu z uwzględnieniem możliwego pogorszenia komfortu widzenia.

Badanie ABR u dzieci

Badanie ABR (słuchowe potencjały wywołane z pnia mózgu) jest obiektywną metodą oceny słuchu, która umożliwia uzyskanie informacji o funkcjonowaniu drogi słuchowej bez konieczności aktywnego udziału dziecka.

Badanie jest szczególnie przydatne u niemowląt i małych dzieci, a także u pacjentów, u których przeprowadzenie standardowych badań słuchu jest utrudnione.

W zależności od wieku dziecka, jego stanu zdrowia i możliwości współpracy badanie może być wykonywane podczas naturalnego snu lub w warunkach wymagających zastosowania znieczulenia ogólnego, po odpowiedniej kwalifikacji medycznej.

Jak przygotować dziecko do badania?

Przed planowanym badaniem:

  • zapoznaj się z zaleceniami przekazanymi przez placówkę;
  • poinformuj personel o stanie zdrowia dziecka, chorobach przewlekłych, alergiach, przyjmowanych lekach oraz przebytych reakcjach na leki lub znieczulenie;
  • przekaż informacje o występujących objawach infekcji lub innych zmianach stanu zdrowia dziecka;
  • przygotuj dokumentację medyczną i wyniki wcześniejszych badań słuchu, jeżeli są dostępne;
  • stosuj się do indywidualnych zaleceń dotyczących przygotowania do badania.

Badanie w znieczuleniu ogólnym

Jeżeli badanie wymaga znieczulenia ogólnego, dziecko musi zostać zakwalifikowane na podstawie oceny medycznej przez audiologa lub laryngologa oraz anestezjologa.

Rodzic lub opiekun powinien przestrzegać przekazanych zaleceń dotyczących przygotowania do znieczulenia, w szczególności zasad przyjmowania posiłków, płynów i leków. Nie należy ustalać tych zasad samodzielnie ani korzystać z ogólnych instrukcji, które mogą nie odpowiadać sytuacji dziecka.

W przypadku pojawienia się infekcji, gorączki lub innych niepokojących objawów przed planowanym terminem należy skontaktować się z placówką.


Badania słuchu u dzieci i dorosłych

Otoemisje akustyczne (OAE)

Otoemisje akustyczne (OAE) to nieinwazyjne i bezbolesne badanie wykorzystywane w ocenie funkcjonowania ucha wewnętrznego. Jest stosowane m.in. w przesiewowej diagnostyce słuchu u noworodków i dzieci, a także w wybranych sytuacjach klinicznych u osób dorosłych.

Badanie pozwala uzyskać informacje istotne dla oceny słuchu. W razie potrzeby może stanowić element dalszej diagnostyki audiologicznej.

Jak przebiega badanie?

Badanie polega na umieszczeniu w przewodzie słuchowym zewnętrznym niewielkiej sondy, która emituje dźwięki i rejestruje odpowiedź ucha.  Aby uzyskać wiarygodny wynik, istotne są odpowiednie warunki przeprowadzenia badania, w szczególności spokój pacjenta i ograniczenie hałasu z otoczenia.

Jak przygotować się do badania?

Przed badaniem zalecamy:

  • Higienę uszu: zadbaj o zwykłą higienę okolicy uszu. Nie usuwaj samodzielnie woskowiny za pomocą patyczków ani innych przedmiotów.
  • Spokojne otoczenie: w miarę możliwości ogranicz narażenie dziecka na głośne dźwięki bezpośrednio przed badaniem.
  • Komfort dziecka: niemowlęta i małe dzieci najlepiej badać, gdy są spokojne lub śpią.
  • Informacje o stanie zdrowia: poinformuj personel o dolegliwościach dotyczących uszu, aktualnej infekcji lub innych okolicznościach mogących mieć znaczenie dla wykonania badania.

Badanie zazwyczaj nie wymaga szczególnego przygotowania ani odstawiania leków. Jeśli otrzymano indywidualne zalecenia, należy ich przestrzegać.

Audiometria impedacyjna (tympanometria)

Audiometria impedacyjna (tympanometria)  jest obiektywnym badaniem wykorzystywanym do oceny funkcjonowania ucha środkowego, w szczególności ruchomości błony bębenkowej oraz warunków związanych z przewodzeniem dźwięku.

Badanie może być wykonywane u dzieci i dorosłych jako element diagnostyki słuchu oraz oceny dolegliwości dotyczących uszu.

Jak przebiega badanie?

Podczas badania w przewodzie słuchowym umieszczana jest niewielka sonda, która umożliwia ocenę odpowiedzi układu przewodzącego ucha na zmiany ciśnienia i bodźce akustyczne.

Badanie jest krótkie i zazwyczaj nie wymaga aktywnej współpracy pacjenta. W trakcie można odczuwać przejściową zmianę ciśnienia lub niewielki dyskomfort.

Jak przygotować się do badania?

  • Zapoznaj się z zaleceniami przekazanymi przez placówkę.
  • Poinformuj personel o bólu ucha, wycieku z ucha, infekcji lub innych dolegliwościach dotyczących uszu.
  • Przekaż informacje o przebytych zabiegach otolaryngologicznych, jeśli mogą mieć znaczenie dla badania.
  • W przypadku dzieci zadbaj, aby przed badaniem były możliwie spokojne i mogły stosować się do wskazówek personelu.

Tympanometria zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania ani odstawiania leków.

Audiometria tonalna

Audiometria tonalna jest subiektywnym, bezbolesnym badaniem służącym do oceny progu słyszenia dźwięków o różnej częstotliwości. Badanie może być wykonywane u dzieci w wieku szkolnym oraz dorosłych. Stanowi istotny element diagnostyki zaburzeń słuchu.

Jak przebiega badanie?

Badanie przeprowadzone jest w wyciszonym pomieszczeniu zapewniającym odpowiednie warunki do oceny słuchu. Pacjent zakłada słuchawki, przez które prezentowane są dźwięki o różnej częstotliwości, osobno dla każdego ucha. Zadaniem pacjenta jest naciśnięcie przycisku za każdym razem, gdy usłyszy dźwięk.

Uzyskane wyniki przedstawiane są w formie audiogramu i podlegają interpretacji przez uprawniony personel medyczny.

Jak przygotować się do badania?

  • Zapoznaj się z informacjami przekazanymi przez placówkę.
  • Przed badaniem poinformuj personel o trudnościach ze słuchem, szumach usznych, dolegliwościach dotyczących uszu lub innych istotnych problemach zdrowotnych.
  • Jeśli posiadasz wyniki wcześniejszych badań słuchu, zabierz je ze sobą.
  • W miarę możliwości przed badaniem unikaj nadmiernego narażenia na głośne dźwięki.
  • Podczas badania stosuj się do instrukcji osoby wykonującej badanie.

Badanie zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania ani odstawiania leków, o ile nie przekazano innych zaleceń.

Wiarygodność wyniku zależy m.in. od zrozumienia instrukcji i współpracy pacjenta. W przypadku dzieci sposób przeprowadzenia badania dostosowuje się do ich wieku i możliwości.